Bij patiënten die meerdere geneesmiddelen gebruiken, kan de cumulatieve invloed van medicatie op de speekselproductie aanzienlijk zijn. Toch wordt een droge mond niet altijd actief uitgevraagd of herkend als mogelijke bijwerking van medicatie.

Juist voor de mondzorgverlener ligt hier een belangrijke signalerende rol. Het herkennen van een medicatiegerelateerde droge mond kan helpen om klachten en orale complicaties tijdig te voorkomen of verhelpen.

QP-tijdschrift Een mond vol zorg 

In augustus verscheen het QP-tijdschrift: Een mond vol zorg: mondgezondheid bij de kwetsbare en medisch complexe patiënt. In deze editie staat de mondzorg voor de medisch complexe patiënt centraal. Van polyfarmacie en een droge mond tot obesitas en andere uitdagingen die samenhangen met de toenemende complexiteit van de patiënt: het tijdschrift biedt actuele, wetenschappelijke onderbouwde kennis en praktische handvatten voor de dagelijkse mondzorgpraktijk.

Om u meer inzicht te geven in dit relevante onderwerp, stellen wij het artikel Polyfarmacie als risicofactor voor droge mond: wat moet de mondzorgverlener weten?, door dr. H.P. (Hidde) van Steenwijk, gratis voor u beschikbaar.

Samenvatting artikel

Polyfarmacie komt steeds vaker voor. Veel geneesmiddelen beïnvloeden de speekselproductie en bij gelijktijdig gebruik kunnen deze effecten elkaar versterken. Vooral de cumulatieve anticholinerge belasting speelt hierbij een belangrijke rol.

Het artikel bespreekt hoe mondzorgverleners medicatiegerelateerde droge mond kunnen herkennen en beoordelen. Daarbij wordt ingegaan op het onderscheid tussen xerostomie en hyposialie, geneesmiddelengroepen die de speekselproductie kunnen verminderen en mogelijke gevolgen, zoals cariës, orale infecties of protheseproblemen. Ook krijgt u praktische handvatten voor diagnostiek, preventie en begeleiding. De mondzorgverlener heeft hierin een belangrijke signalerende rol en kan waar nodig interprofessioneel overleg initiëren.

Van artikel naar cursus

Wilt u meer weten over farmacologie in de tandartspraktijk? Samen met dr. Hidde van Steenwijk ontwikkelen we momenteel een nieuwe, praktische cursus voor mondzorgverleners, die in mei 2027 plaatsvindt. Aan de hand van herkenbare casuïstiek worden onderwerpen als droge mond en medicatie, antibiotica, antistolling, bisfosfonaten en MRONJ, anxiolytica en sedatie, pijnstilling en lokale anesthesie behandeld. Een cursus met praktische handvatten voor farmacologische vraagstukken die u in de dagelijkse praktijk regelmatig tegenkomt.

Meer informatie volgt binnenkort.

Dr. H.P. (Hidde) van Steenwijk

Universitair docent bij de sectie Orale Geneeskunde van het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA), Amsterdam, h.p.van.steenwijk@acta.nl.

Trefwoorden

Polyfarmacie, droge mond, xerostomie, hyposialie, medisch complexe patiënt, anticholinerge belasting, geneesmiddelbijwerkingen.

Leerdoelen

Na het bestuderen van het artikel:

• begrijpt u waarom polyfarmacie een belangrijke en vaak onderschatte risicofactor in voor droge mond;
• kunt u het onderscheid maken tussen xerostomie en hyposialie en de klinische relevantie hiervan toelichten;
• kunt u geneesmiddelengroepen herkennen die kunnen bijdragen aan een verminderde speekselproductie;
• kunt u medicatiegerelateerde droge mond signaleren in de mondzorgpraktijk;
• weet u welke diagnostische en preventieve maatregelen binnen het tandheelkundig domein mogelijk zijn.

Wilt u toegang krijgen tot het volledige artikel? U vraagt deze kosteloos aan via het formulier onderaan deze pagina. U krijgt daarna binnen enkele ogenblikken het volledige artikel toegestuurd in uw mailbox.